MAGNUS OPUS

In de OOR van deze maand staat een ‘overzicht’ van Outkasts carrière. Klinkt prachtig. Dat is het allerminst. Het lijkt wel een opsomming van feitjes versierd door oude quotes van Dre en Big Boi. Bovendien krijgt Outkasts magnum opus, ATLiens maar een regel of vijf toebedeeld. Schandelijk.

Outkast : ATLiens

I came into this world high as a bird
From second hand cocain powder
i know it sounds absurd
I never took it but its in my veins
('Babylon')

Greetings Earthlings. Zo start de ATLiens- (een combinatie van Atlanta en aliens) overwinningsmars. De intro niet meegeteld. Toepasselijk begin voor de spacefunkride die ATLiens is. Outkasts magnum opus. Vergeet ‘Hey Ya’. Alstublieft vergeet u ‘Hey Ya’ (hoe? zie hier– via de Subs - ). Dat was leuk voor even. Zelfs top40 compilatie kopers draaiden die monsterhit in hun afgejakkerde Volkswagen Golfjes. Zelfs je kleine nichtjes en je nog zo hippe tantes konden de universele funk van ‘Hey Ya’ waarderen. Dat mag maar mijn God, laten we eens terugblikken op het werkelijke magnus opus van Outkast. ATLiens. Outkast 2004 is niet de Outkast van ATLiens, Outkast 2004 en vooral Andre 3000 leeft op planet funk. Andre 3000 heette toentertijd zelfs nog gewoon Dre. Outkast stapte ten tijde van ATLiens net in hun funksterhopmobile om een paar rondjes om de Aarde te draaien. Wisten wij veel dat ze niet meer terug zouden komen. ATLiens Outkast is de Outkast die ik terug wil. Het probleem is dat Outkast nooit stilstaat, nooit tevreden is, altijd meer wil. Dat leidde uiteindelijk tot Speakerboxxx/Love Below. De twee eenheid gescheiden. De magie gebroken. Alsof het niets was. Alsof ze wel moesten. Alsof er behoefte was aan ‘Hey Ya’.
Boom. Stop. Rewind.
Augustus 1996, een fantoom in een wit gewaad reikt me een jewelcase aan. Wat een hoes, denk ik. Lelijk? Adembenemend lelijk. Fascinerend lelijk. Absoluut geen hiphop hoes. On-ghetto. In dikke felgroene letters staat er Outkast en ATLiens op. In het midden Big Boi in typische streetwear, Dre toen toch al gehuld in een mysterieus gewaad, met tulband. Ze staan in een vechthouding. Omringd door tientallen gebalde vuisten. Op de achtergrond de Anti-Funk, klaar om Outkast te verslinden. Gaat niet gebeuren. Ik sla de hoes open. Een epische spacecartoon ontvouwt zich. Dre en Big Boi tegen de anti-funk aliens. “These boys ain’t so tuff”, Big Boi lanceert zijn funked up zwaard met een krachtige zwaai in de maag van de Anti-Funk. Missie geslaagd. ATLiens ready for take off. Op het schijfje een rijkelijk bedeeld, naakt vrouwenlichaam. Jazzy Belle? Waarschijnlijk wel. Ze bedekt haar ogen en gooit haar hoofd naar achteren, een dikke stroom groen slijm klettert op haar volle afro. Insert disc. Press play.

Navem nu, cuando sol
Tutu nu, vondo nos nu
Vita em, no continous non
Nos nu ekta nos sepe ta, amen

Avondcursusje Latijn? Ik ben er niet in thuis maar de toon is gezet. Dit is niet je gemiddelde hiphopplaat, dit is buitenaards, Latijn borrelt op vanuit een diepe krocht en wordt zomaar de ruimte ingezogen. ATLiens staat in felgroene letters op het ruimteschip. De vlammen schroeien het groene gras tot as. Outkast in een baan om maar nog steeds met zicht op aarde. Nog niet helemaal klaar voor de funkapocalyps die zich later zo afschuwelijk zou manifesteren. Op ATLiens proeft Outkast van outer space maar op hetzelfde moment staan ze nog met beide benen in de realiteit. Nog wetende waar ze echt vandaan komen.

“This ol sucka MC stepped up to me
Challenged Andre to a battle and I stood there patiently
As he spit and stumbled over cliches, so called freestylin
Whole purpose just to make me feel low, I guess you whylin
I say look boi, I ain't for that fuck shit; so fuck this
Let me explain on this child style so you don't miss
I grew up to myself not round no park bench
just a nigga bustin flows off in apartments.”

Prachtige tekstuele kunst, zo ging het back in the day. Briljant gevangen in straatpoëzie. De kille snaredrums vormen een minimale basis. Daaromheen cirkelen “wiejoe”’s en “wuhuuuhuuuhs” als vervormde space echo’s. Bij Outkast telt vooral de kunst van het rijmen en de klank van de vocalen. De beat dient ter ondersteuning van die krachtige klanken. Niet zoals bij, bijvoorbeeld Kanye West, als topattractie om de aandacht van zijn zeer gemiddelde flow af te leiden.

“Now, my oral demonstration be like clitoral stimulation
to the female gender, ain't nothin better
Let me know when it's wet enough to enter
If not I'll wait, because the future of the world depends on
Therefore, if not the child we raise gon' have that nigga syndrome
Or will it know to be the hard regardless of the skintone
I really feel that if we tune it, it just might get picked on
Or will it give a fuck about what others say and get gone” (‘ATLiens’)

“It took your momma nine months to make it
But it only took a nigga thirty minutes to take it” (‘Wheelz Of Steel’)

“I came into this world high as a bird
From second hand cocain powder
i know it sounds absurd
I never took it but its in my veins” (‘Babylon’)

Scherp observerend, echte problemen aanstippend met beide benen in de realiteit.

“The alienators cause we different keep your hands to the sky” (‘Atliens’)

Maar op hetzelfde moment duidelijk maken dat Outkast niet your average hiphopshit is.

Sfeer tekent ‘Jazzy Belle’, kale beats met daaroverheen warme vrouwelijke klanken. Outkasts beat is altijd effectief, zelden allesbepalend. Een mimimale speelgrond waarover de Dre’s en Big Boi’s vocalen glad en bezwerend kunnen bewegen.

“Got stopped at the mall the other day
Heard a call from the other way
that I just came from, some nigga was sayin somethin
talkin bout "Hey man, you remember me from school?" smoke some
Naw not really but he kept smilin like a clown
facial expression lookin silly
And he kept askin me, what kind of car you drive, I know you paid
I know y'all got buku of hoes from all them songs that y'all done made
And I replied that I had been goin through tha same thing that he had
True I got more fans than the average man but not enough loot to last me
to the end of the week, I live by the beat like you live check to check
If you don't move yo' foot then I don't eat, so we like neck to neck
Yes we done come a long way like them Slim ass cigarettes
from Virginia, this ain't gon stop so we just gonna continue” (‘Elevators (Me & You)’)

Dit moet je horen, die flow, die kun je niet lezen helaas. De tekstuele inventiviteit gecombineerd met het funky southern accent van Dre is onweerstaanbaar. Herkenbaar, en net als bijvoorbeeld RZA’s flow onvermurwbaar. Aquemini en Stankonia halen het niet bij ATLiens. Laat staan Speakerboxxx/Love Below dat slechts een creatief tussendoortje van Dre is. Speakerboxxx is Outkast zonder benen, zonder ogen, met alleen ruggegraat in de vorm van Big Boi. Outkast is een twee eenheid en ATLiens is daar het uitmuntend voorbeeld van.