XIU XIU vs. JOY DIVISION

Begrijp me niet verkeerd; Joy Division vergelijken met Xiu Xiu is als klassieke opera vergelijken met het circus. Maar, mijn gevoel schaart de twee bands toch op één lijn. Dat komt voor een groot deel door mijn eerste indrukken van beide bands en door de manier waarop ik die indrukken geïntrepreteerd heb. Ik ben geen kind van de postpunk, ik ben niet opgegroeid met The Cure, The Fall of The Sex Pistols, The Clash en ook niet met Joy Division.

Mijn vader draaide vooral Gary Moore, John Hiatt, een beetje Randy Newman maar vooral veel grotestadsblues. Blues, daar ben ik mee opgegroeid. Ik heb er bar weinig mee vandaag de dag. Oh ja, ik kan B.B. King zeer waarderen maar diepe gevoelens heb ik er niet echt bij en ik zit er ook niet mee. Wat ik wel jammer vindt is dat ik nooit toen ik op mijn vijfde door de huiskamer huppelde een stevige Joy Division injectie heb gehad. Velen zullen dat een zegen vinden, ik kan je melden dat ik erom smachtte toen ik een jaar of veertien, vijftien was. Maar ik kende het niet, ik wist niet dat het bestond. Niet bewust. Toen mijn vader onlangs door mijn cdkasten schuimde wees hij me erop dat hij die plaat van Echo & The Bunnymen (´Ocean Rain´) ooit op vinyl had. Trots dat ik was, maar hij zei had. Jammer. Maar ik had geen benul, ik wist het niet.


Mijn eerste aanraking met Joy Division was dan ook vele jaren later, toen Curtis zich allang aan dit leven onttrokken had, toen ik allang door mijn diepe puberdalen was geweest. Toen ik ze eigenlijk niet meer nodig had. Maar Joy Division is meer dan alleen depressie, het is ook melodie, het zijn de blikbeats, de holle drums en de prikkelende baslijnen. Muziek. Emotie. Tel die twee elementen op en je hebt mijn ideale album. Mits op de juiste manier gecombineerd, Joy Division deed dat. Doet dat nog steeds. Mijn eerste indruk was echter anders, stugge muziek. Moeilijk te waarderen, waar zijn die simpele, gouden melodieën? Die aantrekkelijke, zoetgevooisde stem? Nergens te bekennen. Beklemmende sfeer, die omschrijving is vaak gebruikt bij het omschrijven van Joy Division’s muziek. Dat spreekt me aan, dat deed me Closer uit de bakken van Sounds graaien.

Ik was niet gelijk verkocht. Sfeer was er, maar ijzig, onvriendelijk. Ik schrok maar bleef geïntigreerd en dus terugkomen. De verlaten maar intense stem van Curtis, de stroperige baslijnen, ik begon het te snappen en ik begon er verslaafd aan te raken. Eerste indruk: ontoegankelijk. Enter: Xiu Xiu, die ik al een tijdje volgde maar pas werkelijk begreep toen Fabulous Muscles doordrong tot in het diepste van mijn muzikale emotie. Dat duurde wederom even.


De manier waarop Fabulous Muscles begint (´Crank Heart´) illustreert de circus-referentie. Een varia aan speeldoosgeluiden luidt het nummer in, misleidend. ´I Luv The Valley (oh)´ draait de verdoemenisknop meteen op volle toeren met tekst als: ´ That's a pill and you've got to take it / that's a pill that you've got to take / I won't rest until you take it / That's a heart that you made / that's a heart and the both of you made it / and I won't rest until I break it &#180. Donkere gedachten. Zo ook bij Joy Division. ´ Please keep your distancethe trail leads to here / there's blood on your fingers / brought on by fear / I campaigned for nothing / I worked hard for this / I tried to get to you / you treat me like this´. Duidelijke verschillen in benadering. Jamie Stewart (Xiu Xiu) kiest voor wraak, Ian Curtis ondergaat.
Verschil in benadering, gelijkenis in gevoel. De ondoordringbaarheid van Xiu Xiu, die er nu nog dik bovenop ligt. Het theatrale van de dramatiek en de diepte in Stewarts vocalen. Het is Joy Division anno 2004, natuurlijk ontwikkeld, oog voor drama, maar dit zou nooit gebeuren. Curtis’ pijn was echt, Stewart is een basisschoolleraar die Xiu Xiu als muzikale kunstuiting gebruikt. Curtis was Joy Division, was pijn, was echt, was hier. Ook toen ik het niet wist.