Lijstenbrij 2004: Albums 15 t/m 11

15. Fiery Furnaces - Blueberry Boat
Blueberry Boat is zo'n dikbelegde boterham met daarop zoveel lekkers dat je hem onmogelijk in één keer in je mond kunt proppen. No can do, helaas pindakaas. Groot voordeel van die rijke vulling is dat je bij elke keer dat je luistert weer iets nieuws ontdekt. Maffe pianodeuntjes, stekelige electronica, twangende gitaren en fantasierijke verhalen die niet gebonden zijn door de beperkingen van de couplet-refrein-couplet estethiek. Zusje en broertje Friedberger scheppen een dikke klodder zeventigerjaren concept Who, zestigerjaren Beefheart, Floyd, Beatles, Dylan, Queen, Patti Smith et-fokkin-cetera. Lastig om een album te beschrijven dat binnen één negen minuten durend liedje van stuiterende electronica naar bluesy gitaren en van rauwe vocalen naar prettige samenzang maar niet voor lang gaat. Ambitieus maar luisterbaar en rijkelijk gevuld met een dosis onuitputbare energie.

14. Joanna Newsom - The Milk-Eyed Mender
De kleine melodietjes die Joanna uit haar harp tovert zijn zo kwetsbaar als vlindervleugels. Net als de vlinder die vrolijk van bloem tot bloem fladdert, fladderen die melodieën vrolijk en speels naïef van liedje tot liedje op The Milk-Eyed Mender. Joanna's stem is een geval van love it or hate it. De Kirstin Hersh vibraties en een schijnheilig, naïeve voordracht zullen Bon Jovi fans weinig faith geven, laat staan dat ze het keepen. Zo'n stem daar word ik verliefd op, 'Bridges And Balloons', 'Sprout And The Bean', 'Sadie', liedjes die in essentie zo eenvoudig zijn maar nooit aan kracht inboeten of vervelend worden. Zelfs het uitbundige 'Inflammatory Writ' dat haast Waitsiaans klinkt in al zijn theatrale explosiviteit fascineert nog steeds intens. Banhart mag dan de tsaar van die nieuwe lichting folkies zijn, het is Joanna die acteert als Rasputin en de beweging van de meest kleurrijke illustraties voorziet.

13. Ariel Pink's Haunted Graffiti - The Doldrums
Muziek is in ultieme vorm als het je in een droomwereld plaatst, een oord waar je misschien antwoorden vind op je vragen maar vooral een plaats waar je naartoe kunt vluchten om even ergens anders te zijn. 2004 is een bijzonder goed jaar voor de droomwereldutopie geweest. Charalambides, Devendra, CocoRosie, Annie, AC, allemaal creëeren ze op hun eigen manier een eigen wereldje waarin je als buitenstaander ook heerlijk kunt toeven. Ariel Pink (tering wat een mafkees, luister maar eens naar 'Haunted Grafitti') nam dit lo-fi pareltje op in zijn appartement in de heuvels van Hollywood. Lo-fi omdat het niet anders kon, de weinige apparatuur die hij had was ook nog eens miniem van kwaliteit. En als je geen drumcomputer hebt dan produceer je alle drumgeluiden toch gewoon met je mond! Dus zo ging het en The Doldrums is de uitkomst. Retro, synthpop, Bowie glam, catchy, maf, charmant en zelfs sexy.

12. Khonnor - Handwriting
Is het nu echt zo simpel? Of is Khonnor zo'n zeldzaam fenomeen dat maar een keer in de zoveel tijd voorbij komt fietsen om een magistraal pakketje af te leveren? En mag je nu al gaan dromen over 'wat nog meer' of moet je deze utopie koesteren en Handwriting een eenzaam bestaan laten leiden op een creatieve piek vlak onder Endless Summer, Loveless, Souvlaki en Pink Moon? Hij legt verbanden die al lang in de sterren geschreven staan maar nog nooit ten uitvoer zijn gebracht. De messias van de gebroken muziek, gebroken zoals een hart gebroken kan zijn, gebroken zoals de interactie tussen mensen aan vervuiling onderhevig is. Gebroken morse signalen, gebroken kristal in duizenden stukjes door de atmosfeer vliegend. Met een rotvaart, aangetrokken door Khonnors warme adem concentreren ze zich en vormen een kathedraal van intensiteit. Ik denk dat Khonnor nog wel meer in zijn mars heeft en als hij het niet doet dan Julian Fane wel maar dit album en Julian Fane's Special Forces is het begin van een substroming die ik aandachtig ga volgen. Een frisse luchtstroom door dikke smog, een rijzende ster aan een donkere horizon.

11. Charalambides - Joy Shapes
Als nachtmerries je gedachten en angsten op een of andere manier uitvergroten en in een surreële context plaatsen dan moet ik in mei van dit jaar extreem beangstigende dromen hebben gehad. Het was de periode dat ik zwaar onder invloed van Joy Shapes rondliep. Tastend in het niets, vetrouwend op de magie, denken aan een voor altijd en niets anders. Misschien is leven met constante angst wel veel makkelijker dan leven met een sprankje hoop dat steeds teniet gedaan wordt.Dat lijkt me zo, je hoeft je dan niet steeds naar beneden zien duikelen, je weet dat dit het is. Je kan je concentreren op het uit de weg gaan van die angsten of je kan ervoor kiezen jezelf ermee te confronteren. Joy Shapes is zalvend, troostend maar tegelijkertijd sluw en verleidend. De mantra's die Christina Carter uitrekt en van haar stembanden laat glijden klinken als de roep van een nimf die op een ruwe rots haar verloren liefde toezingt. Tom Carters skeletachtige, rauwe gitaarklanken contrasteren met die sereniteit als golven die op de rotsen stuk slaan. Vervreemdende wereld die van Joy Shapes en toch lijkt hij niet ver van onze realiteit af te staan want het gevoel is maar al te bekend, angst, onzekerheid en beetjes hoop in een eenvoudige maar schitterende tekst als "...that your lips made joy shapes".